VRAAGBAAK VAN DE MAAND
STEL EEN VRAAG AAN ...

Dinemarie Teunissen (kinderen/jeugd)
Nannet Buitelaar - secretaris (volwassenen)
Sanne Vink (psycholoog)
ADHD BIJ VERSLAAFDEN TOCH ADEQUAAT TE BEHANDELEN (MAAR JE MOET WETEN HOE)!

Konstenius M1, Jayaram-Lindström N, Guterstam J, Beck O, Philips B, Franck J.

Methylphenidate for attention deficit hyperactivity disorder and drug relapse in criminal offenders with substance dependence: a 24-week randomized placebo-controlled trial.

Addiction. 2014 Mar;109(3):440-9.

(het artikel is hier gratis in te zien: http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/add.12369/pdf).

 

Gelukkig is ADHD bij veel kinderen en volwassenen goed te behandelen, maar er is één groep bij wie de gebruikelijke behandeling duidelijk minder effectief is: het betreft volwassenen ADHD-patiënten met een comorbide verslaving. Regelmatig verschijnen er optimistische case-reports over succesvolle behandelingen met medicatie, maar de klinische praktijk blijkt toch weerbarstiger: de geweldige ADHD-medicijnen (met name de stimulantia) doen het bij deze groep minder goed. Dit is totnutoe ook bevestigd in de weinige placebo-gecontroleerde onderzoeken, die erg veel moeite hadden om enig positief effect aan te tonen. Voor deze teleurstellende resultaten zijn verschillende redenen te bedenken, vooral verbonden met de karakteristieken van deze bijzondere patiëntengroep, gekenmerkt door forse psychiatrische comorbiditeit en jarenlang middelengebruik.

Dan is het verheugend ook eens een placebo-gecontroleerd onderzoek te kunnen melden waarbij wel degelijk een positief behandelresultaat werd bereikt, en dan nog met methylfenidaat, wat eerder – om het in voetbaltermen te stellen – niet kon overtuigen. Dit bericht komt uit Zweden, en nog wel van een niet gemakkelijke patiëntengroep. Deelnemers, verslaafd aan amfetamines, werden gerecruteerd tijdens hun detentie.

De factoren die waarschijnlijk bijgedragen hebben aan dit positief resultaat:

 

- een duidelijk behandelkader na detentie, met twee behandelcontacten per week, en wekelijkse cognitieve therapie-sessies.

- het gebruik van een modern langwerkend preparaat: methylfenidaat OROS.

- het titreren van de dosering methylfenidaat tot de meest geschikte dosering, die hoger dan gebruikelijk kon liggen: doseringen tot 180 mg per dag zijn gebruikt. Dit sluit aan bij klinische ervaringen dat patiënten met een voorgeschiedenis van middelenmisbruik hogere doseringen psychostimulantia nodig hebben om een positief effect te bereiken.

- het onderzoek duurde 24 weken, lang genoeg om niet alleen een positief effect op de ADHD-symptomen vast te stellen, maar ook een verbetering van de verslaving, met meer negatieve urine-controles.

Toegegeven, en niet geheel onverwacht, waren er flink veel uitvallers bij dit onderzoek, maar – en dit is ook voor het eerst – de groep deelnemers met actieve behandeling bleef significant langer in behandeling, een verdere bevestiging van het positieve effect.

 

Dit onderzoek heeft duidelijk gebruik gemaakt van de lessen uit het verleden, en heeft er de goeie conclusies uit getrokken. Hiermee wordt duidelijk dat behandeling van ADHD bij verslaafde patiënten moeilijker dan gebruikelijk, maar niet onmogelijk is. Als inderdaad op bovenstaande factoren wordt gelet, dan kan de verbetering van de ADHD-symptomen gepaard gaan met toegenomen controle over het middelengebruik.

 

Pieter-Jan Carpentier




SITEMAP   COLOFON   DISCLAIMER