VRAAGBAAK VAN DE MAAND
STEL EEN VRAAG AAN ...

Dinemarie Teunissen (kinderen/jeugd)
Nannet Buitelaar - secretaris (volwassenen)
Sanne Vink (psycholoog)
ADHD BIJ VOLWASSENEN, DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (RECENSIE)

Zeven goede redenen om het nieuwe boek van Sandra Kooij te kopen
(+ drie redenen om je oude exemplaar nog niet weg te gooien)


Net zoals een oorlogsveteraan zijn medailles koestert, heeft elke rechtgeaarde ADHD-netwerker een prominente plaats in zijn boekenkast voorbehouden aan hét boek van Kooij. Is de tijd rijp voor de aanschaf van de nieuwe editie? Deze argumenten alvast ter overweging voor de komende feestdagen.

 

1. Het boek is geactualiseerd: voor deze derde druk, zes jaar na de vorige druk, heeft Sandra Kooij zich veel moeite getroost en haar handboek grondig aangepakt. Dit was ook nodig: ADHD bij volwassenen is niet langer een curiosum, maar nu beter bekend als een frequent optredende stoornis, waar steeds meer volwassenen behandeling voor zoeken. Zowel de medicamenteuze als de psychotherapeutische behandeling hebben zich verder ontwikkeld en nieuwe medicijnen zijn beschikbaar gekomen. Ook is er meer onderzoek verricht en gepubliceerd. Herwerken van het eerste (en enige) Nederlandstalige handboek was dus noodzakelijk.

 

2. Het is uitgebreid: al deze nieuwe kennis en ervaring heeft een dikker boek opgeleverd. De eerste druk uit 2002, begon met een bescheiden 159 bladzijden, de tweede druk daar kort achteraan uit 2003 was al gegroeid naar 176 bladzijden, maar de huidige druk heeft 336 pagina's nodig om al zijn informatie kwijt te kunnen. Deze omvang heeft waarschijnlijk bijgedragen bij de onopvallende naamsverandering: niet langer noemt het boek zich een inleiding in diagnostiek en behandeling. Is de volgende stap de promotie naar een voldragen handboek?

 

3. Het is geëvolueerd: de naamsverandering is niet het enige wat gewijzigd is. Hoewel de hoofdstukken en hun indeling herkenbaar zijn van de eerdere drukken, is het laatste hoofdstuk volledig nieuw. In de vorige uitgave heette dit nog Samenwerking met andere afdelingen, om duidelijk te maken dat behandeling van ADHD niet ophield bij voorlichting, medicatie en coaching. Nu gaat het laatste hoofdstuk over Opzet en organisatie van een gespecialiseerde afdeling. Dit weerspiegelt ook de verder ontwikkelde behandelvisie van de auteur, die de eerste volledig gespecialiseerde afdeling voor de behandeling van deze patiëntengroep heeft opgezet. Het accent ligt niet meer op uitbesteden en doorverwijzen, maar op uitbreiden van het behandelaanbod, vooral met een keur aan groepsbehandelingen. Een dergelijk veelzijdig en geïntegreerd behandelaanbod biedt de beste kansen om de volledige problematiek van deze volwassenen adequaat aan te pakken.

 

4. De goede dingen zijn behouden: een belangrijk voordeel van dit boek is dat het geschreven is door één auteur, wat bijgedragen heeft tot een evenwichtig samengesteld boek met een gelijkmatige stijl en benadering (ere wie ere toekomt: Marsha Francken en Maud Pennings hebben meegeschreven aan het hoofdstuk over coaching). In de tekst klinkt duidelijk de stem van de auteur door: een heldere en didactische stijl, waarbij de hoofdpunten duidelijk aangegeven worden, en de voornaamste boodschap van elke paragraaf in een kader wordt herhaald. Op deze manier komt een lezer snel veel te weten. De tekst levert ook duidelijke uitspraken en adviezen, dus de lezer weet goed waar hij aan toe is.

 

5. Het is een persoonlijk boek: door heel de tekst klinkt ook de gedrevenheid van Sandra Kooij door. Ze heeft een duidelijke boodschap: het belang van de diagnose ADHD bij volwassenen, een toch nog te vaak miskende stoornis waarvoor effectieve behandelmogelijkheden bestaan. Met een gedegen en strijdvaardige toon worden de belangrijkste discussiepunten - zoals ADHD en rijbewijs, en het niet vergoeden van de langwerkende stimulantia-preparaten - systematisch aangepakt en afgeserveerd. Het pleit is nog lang niet gewonnen: teveel behandelaars die de stoornis onvoldoende kennen, teveel volwassenen die van effectieve behandeling verstoken blijven. En daar wil dit boek een bijdrage bij leveren.

 

6. Het is een praktisch boek: niet alleen bevat het de moderne onderzoeksinstrumenten (zoals de DIVA, het gestructureerd diagnostisch interview), het overzicht van het behandelaanbod van een ADHD-afdeling maar ook het draaiboek voor de introductiecursus, een voorlichtingsbijeenkomst in 4 sessies. Zo is het boek ook makkelijk te gebruiken als een kookboek om een behandelprogramma uit de grond te stampen.

 

7. (Bijna) alles staat erin. Bijna het hele speelveld van de problematiek van volwassenen met ADHD wordt bestreken, en alle relevante onderwerpen worden besproken, of minstens aangestipt. Voor meer informatie zorgt de geactualiseerde literatuurlijst, waardoor ook de meer ervaren behandelaar aan zijn trekken komt.

 

Samenvattend blijft het voor onervaren behandelaars de beste introductie tot de hedendaagse behandelpraktijk van ADHD bij volwassenen, en door de laagdrempelige schrijfstijl is het vlot leesbaar voor meerdere disciplines. De ervaren Netwerkbehandelaar weet natuurlijk alles al, maar het blijft goed dit ook nog weer eens op papier terug te vinden. Ook internationaal is niet gelijk een vergelijkbaar handboek beschikbaar, dus de Nederlandstalige behandelaar mag zich bevoorrecht achten. Tijd voor een internationale editie?

 

Toch wil ik nog niet gelijk de exemplaren van de vorige drukken naar de papiermolen brengen.

1. Regelmatig moet ik nieuwe collega's met het werkveld laten kennismaken. Het eerste advies is altijd het boek van Sandra Kooij aan te schaffen. Inlezen in een eerdere druk tijdens de wachttijd van de bestelling is alvast een goeie opstap.

2. Ik ben wel een fan van het oudere semi-gestructureerde interview, wat in de nieuwe druk plaats heeft moeten ruimen voor de DIVA, omdat in dit interview het verhaal van de patiënt fraaier tot zijn recht komt. Beiden naast elkaar vind ik het mooist, maar je kunt niet altijd alles hebben.

3. De oude kaft vind ik mooier: de nieuwe kaft (opnieuw een eigen ontwerp van de auteur) lijkt de rust en sereniteit van een geslaagde ADHD-behandeling te weerspiegelen. Toch sprak de woestere en onregelmatige blauwe omslagillustratie van de eerdere drukken mij meer aan. Maar dit is een kwestie van smaak: oranje is het nieuwe blauw.

 

J.J. Sandra Kooij
ADHD bij volwassenen: diagnostiek en behandeling
Amsterdam, Pearson Assessment and Information, oktober 2009
ISBN 978 90 265 1850 8, prijs € 33.-

 

Door Pieter-Jan Carpentier



ADHD NETWERK BESTUUR
Els van den Ban - voorzitter Derk Birnie - vice-voorzitter Nannet Buitelaar - secretaris Sanne Vink - penningmeester
Dinemarie Teunissen Miriam Wauters Denise Bijlenga Carien Smeets

SITEMAP   COLOFON   DISCLAIMER